اخلاق - سلامت زنان
سلامت نسل ها

اخلاق

۱- امام صادق علیه السلام:

 

 إِنَّ مِمَّا یُزَیِّنُ الْإِسْلَامَ الْأَخْلَاقُ الْحَسَنَهُ فِیمَا بَیْنَ النَّاسِ

خوش اخلاقى در بین مردم زینت اسلام است.

 

مشکاه الانوار ص ۲۴۰


۲- امام على علیه السلام:

 

مَن حَسُنَت خَلیقَتُهُ طابَت عِشرَتُهُ؛

 

هر کس خوش اخلاق باشد، زندگى اش پاکیزه و گوارا مى گردد.

 

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۵۵ ، ح ۵۳۷۸


۳- امام صادق علیه السلام:

 

 الْبِرُّ وَ حُسْنُ الْخُلُقِ یَعْمُرَانِ الدِّیَارَ وَ یَزِیدَانِ فِی الْأَعْمَار

 

نیکى و خوش اخلاقى، شهرها را آباد و عمرها را زیاد مى کند.

 

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲ ، ص ۱۰۰ ، ح ۸


۴- امام على علیه السلام:

 

عَوِّد نَفسَکَ الجَمیلَ فَبِاعتیادِکَ إِیّاهُ یَعودُ لَذیذا؛

 

خودت را به کارهاى زیبا (خدا پسندانه) عادت بده که اگر به آنها عادت کنى برایت لذت بخش مى شوند.

 

شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج ۲۰ ، ص ۲۶۶


۵- امام على علیه السلام:

 

رَوِّضُوا أَنْفُسَکُمْ عَلَى الْأَخْلَاقِ الْحَسَنَهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ الْمُؤْمِنَ یَبْلُغُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَهَ الصَّائِمِ الْقَائِم‏

خودتان را بر خوش اخلاقى تمرین و ریاضت دهید، زیرا که بنده مسلمان با خوش اخلاقى خود به درجه روزه گیر شب زنده دار مى رسد.

 

تحف العقول ص ۱۱۱


۶- امام صادق علیه السلام:

 

 مَا حَدُّ حُسْنِ الْخُلُقِ قَالَ تُلِینُ جَانِبَکَ وَ تُطِیبُ کَلَامَکَ وَ تَلْقَى أَخَاکَ بِبِشْرٍ حَسَن‏

در پاسخ به پرسش از معناى خوش اخلاقى فرمودند: نرمخو و مهربان باشى، گفتارت پاکیزه و مؤدبانه باشد و با برادرت با خوشرویى برخورد کنى.

 

من لا یحضره الفقیه ج ۴ ، ص ۴۱۲ ، ح ۵۸۹۷


۷- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

 أَ لَا أُنَبِّئُکُمْ بِخِیارِکُمْ؟ قَالُوا بَلَى یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَحْسَنُکُمْ أَخْلَاقاً الْمُوَطَّئُونَ أَکْنَافاً الَّذِینَ یَأْلَفُونَ وَ یُؤْلَفُون‏

آیا شما را از بهترین افرادتان خبر ندهم؟ عرض کردند: چرا، اى رسول خدا. حضرت فرمودند: خوش اخلاق ترین شما، آنان که نرمخو و بى آزارند، با دیگران انس می گیرند و دیگران نیز با آنان انس و الفت مى گیرند.

 

زهد ص ۳۰ ، ح ۷۵


۸-امام صادق علیه السلام:

 

وَ اعْلَمِی أَنَّ الشَّابَّ الْحَسَنَ الْخُلُقِ مِفْتَاحٌ لِلْخَیْرِ، مِغْلَاقٌ لِلشَّرِّ، وَ أَنَّ الشَّابَّ الشَّحِیحَ الْخُلُقِ مِغْلَاقٌ لِلْخَیْرِ مِفْتَاحٌ لِلشَّر

آگاه باش که جوان خوش اخلاق، کلید خیر و قفل شر است و جوان بداخلاق قفل خیر و کلید شر است.

امالى (طوسى) ص ۳۰۲، ح ۵۹۸


۹- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ وَ مَن کَبُرَ هَمُّهُ سَقُمَ بَدَنُهُ؛

 

هر کس بد اخلاق باشد، خودش را عذاب مى دهد و هر کس غم و غصه اش زیاد شود، تنش رنجور مى گردد.

 

نهج الفصاحه ص ۷۶۶ ، ح ۳۰۰۲


۱۰-امام على علیه السلام:

 

وُصولُ المَرءِ اِلى کُلِّ ما یَبتَغیهِ مِن طیبِ عَیشِهِ وَ اَمنِ سِربِهِ وَ سَعَهِ رِزقِهِ بِحُسنِ نیَّتِهِ وَ سَعَهِ خُلقِهِ؛

انسان، با نیّت خوب و اخلاق خوب، به تمام آنچه در جستجوى آن است، از زندگى خوش و امنیت محیط و روزى زیاد، دست مى یابد.

 

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۹۲ ، ح ۱۶۰۷


۱۱-پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

 إنّما بعثت لأتمّم مکارم الأخلاق‏

من تنها برانگیخته شده ام تا اخلاق بزرگوارانه را به کمال رسانم.

 

نهج الفصاحه ص ۳۴۵ ، ح ۹۴۴ – بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۶۸، ص ۳۸۲


۱۲- رفتار پیامبرانه

 

کانَ صلى الله علیه و آله … لا یَحسَبُ اَحَدٌ مِن جُلَسائِهِ اَنَّ اَحَدا اَکرَمُ عَلَیهِ مِنهُ؛

پیامبر صلى الله علیه و آله چنان با هم نشینان رفتار مى نمودند که هیچ یک از آنان گمان نمى کرد کسى نزد آن حضرت از وى گرامى تر باشد.

 

عیون اخبار الرضا ج ۱ ، ص ۳۱۸


۱۳- امام صادق علیه السلام:

 

 صِلَهُ الْأَرْحَامِ تُحَسِّنُ الْخُلُقَ وَ تُسَمِّحُ الْکَفَّ وَ تُطَیِّبُ النَّفْسَ وَ تَزِیدُ فِی الرِّزْقِ وَ تُنْسِئُ فِی الْأَجَلِ.

صله رحم، انسان را خوش اخلاق، با سخاوت و پاکیزه جان مى نماید و روزى را زیاد مى کند و مرگ را به تأخیر مى اندازد.

 

کافى(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۱۵۱، ح ۶


۱۴- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

صِلَهُ الرَّحِمِ وَ حُسْنُ الْجِوَارِ یَعْمُرَانِ الدِّیَارَ وَ یَزِیدَانِ فِی الْأَعْمَار

 

صله رحم  و خوش همسایگى، شهرها را آباد و عمرها را زیاد مى کند.

 

کافى(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۱۵۲، ح ۱۴۶


۱۵- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

 أَنَا زَعِیمٌ بِبَیْتٍ فِی رَبَضِ الْجَنَّهِ وَ بَیْتٍ فِی وَسَطِ الْجَنَّهِ وَ بَیْتٍ فِی أَعْلَى الْجَنَّهِ لِمَنْ تَرَکَ الْمِرَاءَ وَ إِنْ کَانَ مُحِقّاً وَ لِمَنْ تَرَکَ الْکَذِبَ وَ إِنْ کَانَ هَازِلًا وَ لِمَنْ حَسُنَ خُلُقُه‏

من براى کسى که بگو مگو را رها کند، هر چند حق با او باشد و براى کسى که دروغ گفتن را اگر چه به شوخى باشد، ترک گوید و براى کسى که اخلاقش را نیکو گرداند، خانه اى در حومه بهشت و خانه اى در مرکز بهشت و خانه اى در بالاى بهشت ضمانت مى کنم.

 

خصال ص ۱۴۴، ح ۱۷۰


۱۶- امام على علیه السلام:

 

لِیَجتَمِعَ فِى قَلبِکَ الأفتِقارُ اِلَى النّاسِ وَ الاِستِغناءُ عَنهُم فَیَکُونَ اِفتِقارُکَ اِلَیهِم فِى لِینِ کِلامِکَ وَ حُسنِ بِشرِکَ وَ یَکُونَ اِستِغناءُکَ عَنهُم فى نَزاهَهِ عِرضِکَ وَ بَقاءِ عِزِّکَ؛

باید نیاز به مردم و بى نیازى از آنان، در دلت گردآیند، تا نیازت به آنان، سبب نرمى در گفتار و خوش رویى ات شود و بى نیازى ات، سبب آبرودارى و عزّتت باشد.

 

کافى(ط-الاسلامیه) ج ۲ ، ص ۱۴۹، ح ۷


۱۷- امام صادق علیه السلام:

 

أکمَلُ الناسِ عَقلاً أحسَنُهُم خُلقاً؛

عاقل ترین مردم خوش خلق ترین آنهاست.

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۱، ص ۲۳ ، ح ۱۷


۱۸- اخلاق پیامبران

 

مِن اَخلاقِ النبیاءِ التَّنَظُّفُ؛

 

پاکیزگى از اخلاق پیامبران است.

 

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۵، ص ۵۶۷، ح ۵۰


۱۹- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

أَنَّ رَجُلًا أَتَى سَیِّدَنَا رَسُولَ اللَّهِ (صلى الله علیه و آله) فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِی خُلُقاً یَجْمَعُ لِی خَیْرَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهِ فَقَالَ لَا تَکْذِب‏

مردى به رسول خدا صلى الله علیه و آله عرض کرد: به من اخلاقى بیاموزید که خیر دنیا و آخرت در آن جمع باشد، حضرت فرمودند: دروغ نگو.

 

فقه الرضا ص ۳۵۴ – بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۶۹، ص۲۶۲، ح۴۳


۲۰- امام على علیه السلام:

 

لَیسَ الکَذِبُ مِن خَلائِقِ الإِسلامِ؛

دروغگویى از اخلاق اسلام نیست.

 

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۲۰ ، ح ۴۳۷۹


۲۱- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

یَا عَلِیُّ أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِأَشْبَهِکُمْ بِی خُلُقاً قَالَ بَلَى یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَحْسَنُکُمْ خُلُقاً وَ أَعْظَمُکُمْ حِلْماً وَ أَبَرُّکُمْ بِقَرَابَتِهِ وَ أَشَدُّکُمْ مِنْ نَفْسِهِ إِنْصَافا

به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: آیا تو را خبر ندهم که اخلاق کدام یک از شما به من شبیه تر است؟ عرض کردند: آرى، اى رسول خدا. فرمودند: آن کس که از همه شما خوش اخلاق تر و بردبارتر و به خویشاوندانش نیکوکارتر و با انصاف تر باشد.

 

من لا یحضره الفقیه ج ۴ ، ص ۳۷۰


۲۲- امام رضا علیه السلام:

 

 أَحْسَنُ النَّاسِ إِیمَاناً أَحْسَنُهُمْ خُلُقاً- وَ أَلْطَفُهُمْ بِأَهْلِهِ وَ أَنَا أَلْطَفُکُمْ بِأَهْلِی‏

نیکوترین مردم از نظر ایمان، خوش خلق‌ترین و با لطف ترین آنها نسبت به اهل خویش است.

عیون اخبار الرضا ج ۲ ، ص ۳۸ ، ح ۱۰۹


۲۳-امام على علیه السلام:

 

 أَرْبَعٌ مَنْ أُعْطِیَهُنَّ فَقَدْ أُعْطِیَ خَیْرَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهِ صِدْقُ حَدِیثٍ وَ أَدَاءُ أَمَانَهٍ وَ عِفَّهُ بَطْنٍ وَ حُسْنُ خُلُق‏

چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: راستگویى، اداء امانت، حلال خورى و خوش اخلاقى.

 

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۱۷ ، ح ۴۲۸۲


۲۴- امام صادق علیه السلام:

 

مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ؛

 

هر کس بد اخلاق باشد، خودش را شکنجه و آزار مى دهد.

 

کافى(ط-الاسلامیه) ج۲، ص۳۲۱، ح ۴


۲۵-امام على علیه السلام:

 

اَلسَّخاءُ یُکسِبُ المَحَبَّهَ وَ یُزَیِّنُ الاخلاقَ؛

 

سخاوت، محبّت آور و زینت اخلاق است.

 

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۳۷۸ ، ح ۸۵۲۳


۲۶- امام على علیه السلام:

 

أَشرَفُ الخَلائِقِ التَّواضُعُ وَ الحِلمُ وَ لینُ الجانِبِ؛

 

شریف ترین اخلاق، تواضع، بردبارى و نرم خویى است.

 

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۴۹ ، ح ۵۱۴۲


۲۷- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

 أَقْرَبُکُمْ غَداً مِنِّی فِی الْمَوْقِفِ أَصْدَقُکُمْ لِلْحَدِیثِ، وَ آدَاکُمْ لِلْأَمَانَهِ، وَ أَوْفَاکُمْ بِالْعَهْدِ، وَ أَحْسَنُکُمْ خُلُقاً، وَ أَقْرَبُکُمْ مِنَ النَّاسِ.

نزدیک ترین شما به من در قیامت، راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد، خوش اخلاق ترین و نزدیک ترین شما به مردم است.

 

امالی(طوسی) ص ۲۲۹ ، ح ۴۰۳ – بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۲، ص۹۴، ح۱۲


۲۸- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

 أَنَا أَدِیبُ اللَّهِ وَ عَلِیٌّ أَدِیبِی أَمَرَنِی رَبِّی بِالسَّخَاءِ وَ الْبِرِّ وَ نَهَانِی عَنِ الْبُخْلِ وَ الْجَفَاءِ وَ مَا شَیْ‏ءٌ أَبْغَضَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ الْبُخْلِ وَ سُوءِ الْخُلُقِ وَ إِنَّهُ لَیُفْسِدُ الْعَمَلَ کَمَا یُفْسِدُ الْخَلُّ الْعَسَل‏

من ادب آموخته خدا هستم و على، ادب آموخته من است. پروردگارم مرا به سخاوت و نیکى کردن فرمان داد و از بخل و سختگیرى بازَم داشت . در نزد خداوند عزّوجلّ چیزى منفورتر از بخل و بد اخلاقى نیست. بد اخلاقى ، عمل را ضایع مى کند ، آن سان که سرکه عسل را.

مکارم الاخلاق ص ۱۷


۲۹- امام صادق علیه السلام:

 

صَلَاهُ اللَّیْلِ تُحَسِّنُ الْوَجْهَ وَ تُحَسِّنُ الْخُلُقَ وَ تُطَیِّبُ الرِّیحَ وَ تُدِرُّ الرِّزْقَ وَ تَقْضِی الدَّیْنَ وَ تَذْهَبُ بِالْهَمِّ وَ تَجْلُو الْبَصَر

نماز شب، انسان را خوش سیما، خوش اخلاق و خوشبو مى کند و روزى را زیاد و قرض را ادا مى نماید و غم و اندوه را از بین مى برد و چشم را نورانى مى کند.

ثواب الأعمال ص ۴۲


۳۰- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

 إِنَّکُمْ لَنْ تَسَعُوا النَّاسَ بِأَمْوَالِکُمْ فَسَعُوهُمْ بِأَخْلَاقِکُم‏

 

با دارایی خود نمی توانید دل مردم را به دست بیاورید پس دلشان را با اخلاق (نیک) به دست آورید .

 

من لا یحضره الفقیه ج ۴ ، ص ۳۹۴ ، ح ۵۸۳۹


۳۱- امام رضا علیه السلام:

 

مَنْ تَبَسَّمَ فِی وَجْهِ أَخِیهِ الْمُؤْمِنِ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ حَسَنَهً

 

هر که به روى برادر مؤمنش لبخند بزند، خداوند برایش ثوابى خواهد نوشت.

 

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج ۱۲ ، ص ۴۱۸ ، ح ۱۴۴۸۳


۳۲- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

خَیْرُ ما اُعْطىَ الرَّجُلُ الْمُؤْمِنُ خُلْقٌ حَسَنٌ وَ شَرُّ ما اُعْطِىَ الرَّجُلُ قَلْبُ سوءٍ فى صورَهٍ حَسَنَهٍ؛

بهترین چیزى که به مؤمن داده شده خوش اخلاقى و بدترین چیزى که به انسان داده شده دلى بد در چهره اى زیباست.

نهج الفصاحه ص ۴۷۴ ،ح ۱۵۲۹


۳۳- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

اَحَبُّکُمْ اِلَى اللّه اَحْسَنُکُمْ اَخْلاقا؛

 محبوب ترین شما در نزد خدا، خوش اخلاق ترین شماست.

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج ۹ ، ص ۱۵۰ ، ح ۱۰۵۲۱


۳۴- امام على علیه السلام:

 

البَشاشَهُ حِبالَهُ المَوَدَّهِ؛

خوشرویى، کمند دوستى است.

 

نهج البلاغه(صبحی صالح) ص ۴۶۹ ، ح ۶


۳۵- امام على علیه السلام:

 

ما اَصْعَبَ اِکْتِسابَ الْفَضائِلِ وَ اَیْسَرَ اِتْلافَها؛

فضائل اخلاقى و صفات پسندیده چه به سختى به دست مى آیند و چه آسان از دست مى روند.

شرح نهج البلاغه (ابن ابى الحدید) ج ۲۰، ص ۲۵۹، ح ۳۸


۳۶-امام حسن مجتبی علیه السلام:

 

رَأسُ العَقلِ مُعاشَرَهُ النّاسِ بِالجَمیلِ؛

خوشرفتارى با مردم، رأس خرد است.

کشفه الغمه ج ۱ ، ص ۵۷۱


۳۷- امام على علیه السلام:

 

 رَأْسُ الْعِلْمِ التَّمْییزُ بَیْنَ الاْخْلاقِ وَ اِظْهارُ مَحْمودِها وَ قَمْعُ مَذْمومِها؛

بالاترین درجه دانایى، تشخیص اخلاق از یکدیگر و آشکار کردن اخلاق پسندیده و سرکوب اخلاق ناپسند است.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۶۳ ، ح ۷۵۹


۳۸- امام صادق علیه السلام:

 

مَنْ اَحْسَنَ خُلْقَهُ اَحَبَّهُ الاَخْیارُ وَ جانَبَهُ الفُجّارُ؛

انسان خوش اخلاق، از دوستى مردمان خوب برخوردار است و از تعرّض آدم‏هاى نابکار در امان است .

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج ۸ ، ص ۴۴۹ ، ح ۹۹۶۶


۳۹- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

 ثَلَاثٌ مَنْ لَمْ تَکُنْ فِیهِ فَلَیْسَ مِنِّی وَ لَا مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا هُنَّ قَالَ حِلْمٌ یَرُدُّ بِهِ جَهْلَ الْجَاهِلِ وَ حُسْنُ خُلُقٍ یَعِیشُ بِهِ فِی النَّاسِ وَ وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.

سه چیز است که هر کس نداشته باشد نه از من است و نه از خداى عزّوجلّ. عرض شد: اى رسول خدا! آنها کدامند؟ فرمودند: بردبارى که به وسیله آن جهالت نادان را دفع کند، اخلاق خوش که با آن در میان مردم زندگى کند و پارسایى که او را از نافرمانى خدا باز دارد.

بحار الانوار(ط-بیروت) ج ۶۶ ، ص ۳۸۶ ، ح ۴۹


۴۰-امام على علیه السلام:

 

تَحَرِّى الصِّدْقِ وَ تَجَنُّبُ الْکَذِبِ اَجْمَلُ شیمَهٍ وَ اَفْضَلُ اَدَبٍ؛

راستگو بودن و پرهیز نمودن از دروغ، زیباترین اخلاق و بهترین ادب است.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۱۷ ، ح ۴۲۹۴


۴۱- امام صادق علیه السلام:

 

کَمَالُ الْأَدَبِ وَ الْمُرُوَّهِ فِی سَبْعِ خِصَالٍ الْعَقْلِ وَ الْحِلْمِ وَ الصَّبْرِ وَ الرِّفْقِ وَ الصَّمْتِ وَ حُسْنِ الْخُلُقِ وَ الْمُدَارَاه

کمال ادب و مروت در هفت چیز است: عقل، بردبارى، صبر، ملایمت، سکوت، خوش اخلاقى و مدارا.

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج ۹ ، ص ۳۸ ، ح ۱۰۱۴۱


۴۲- توبه بداخلاق

 

 أَبَى اللَّهُ لِصَاحِبِ الْخُلُقِ السَّیِّئِ بِالتَّوْبَهِ فَقِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ کَیْفَ ذَلِکَ قَالَ لِأَنَّهُ إِذَا تَابَ مِنْ ذَنْبٍ وَقَعَ فِی أَعْظَمَ مِنَ الذَّنْبِ الَّذِی تَابَ مِنْهُ.

خداوند از آدم بد اخلاق توبه نمی ‏پذیرد. عرض شد: اى رسول خدا، چرا؟ فرمودند: چون هرگاه از گناهى توبه کند در ورطه گناهى بدتر از آن که توبه کرده است میافتد.

بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۰ ، ص ۲۹۹، ح ۱۲


۴۳- امام على علیه السلام:

 

فى سَعَهِ الاَخْلاقِ کُنوزُ الاَرْزاقِ؛

گنج‏هاى روزى در وسعت اخلاق نهفته است.

تحف العقول ص ۹۸ – کافى(ط-الاسلامیه) ج ۸ ، ص ۲۳


۴۴- امام على علیه السلام:

 

مَنْ ساءَ خُلْقُهُ ضاقَ رِزْقُهُ؛

هر کس بد اخلاق باشد، روزی اش تنگ میشود.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۶۴ ، ح ۵۷۱۱


۴۵- امام صادق علیه السلام:

 

لا عَیْشَ اَهْنَأُ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِ؛

 هیچ زندگى گواراتر از اخلاق و رفتار پسندیده نیست.

تحف العقول ص ۳۶۰ – کافی(ط-الاسلامیه) ج ۸ ، ص ۲۴۴ – علل الشرایع ج ۲، ص ۵۶۰


۴۶- امام على علیه السلام:

 

اَلسَّیِّئُ الْخُلُقِ کَثیرُ الطَّیْشِ مُنَغَّصُ الْعَیْشِ؛

آدم بد اخلاق بسیار خطا میکند و زندگی ‏اش تلخ می ‏شود.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۶۴ ، ح ۵۷۰۸


۴۷- امام على علیه السلام:

 

رُبَّ عَزِیزٍ أَذَلَّهُ خُلُقُهُ وَ ذَلِیلٌ أَعَزَّهُ خُلُقُه‏

چه بسا عزیزى که اخلاق بدش او را ذلیل و چه بسا ذلیلى که اخلاق خوبش او را عزیز کرد.

بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۶۸ ، ص ۳۹۶، ح ۷۹


۴۸- امام صادق علیه السلام:

 

 قَالَ لُقْمَانُ یَا بُنَیَّ إِیَّاکَ وَ الضَّجَرَ وَ سُوءَ الْخُلُقِ وَ قِلَّهَ الصَّبْرِ فَلَا یَسْتَقِیمُ عَلَى هَذِهِ الْخِصَالِ صَاحِبٌ وَ أَلْزِمْ نَفْسَکَ التُّؤَدَهَ فِی أُمُورِکَ وَ صَبِّرْ عَلَى مَئُونَاتِ الْإِخْوَانِ نَفْسَکَ وَ حَسِّنْ مَعَ جَمِیعِ النَّاس‏ خُلْقَکَ؛

 لقمان به فرزندش فرمود: فرزندم! از بی ‏حوصلگى و بد اخلاقى و بی ‏تابى دورى کن که هیچ دوستى تحمل این خصلت‏ها را ندارد. در کارهایت آرام و بردبار، در تحمّل زحمات برادران صبور و با همه مردم خوش اخلاق باش.

بحارالانوار(ط-بیروت) ج ۱۳ ، ص ۴۱۹ ، ح ۱۴


۴۹- امام على علیه السلام:

 

حَسِّنْ خُلْقَکَ یُخَفِّفِ اللّه‏ُ حِسابَکَ؛

اخلاقت را خوب کن تا خداوند حسابت را آسان گرداند.

امالی(صدوق) ص ۲۱۰ – مجموعه ورام ج ۲ ، ص ۱۶۴


۵۰- امام على علیه السلام:

 

اِذا حَسُنَ الْخُلْقُ لَطُفَ النُّطْقُ؛

با اخلاق نیکو، گفتار نرم می شود.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۵۵ ، ح ۵۳۸۵


۵۱- امام على علیه السلام:

 

حُسْنُ الْخُلْقِ فى ثَلاثٍ: اِجْتِنابُ الْمَحارِمِ وَ طَـلَبُ الْحَلالِ وَ التَّـوَسُّعُ عَلَى الْعِیالِ؛

خوش اخلاقى در سه چیز است: دورى کردن از حرام، طلب حلال و فراهم آوردن آسایش و رفاه براى خانواده.

مجموعه ورام ج ۱ ، ص ۹۰ – بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۶۸، ص ۳۹۴، ح ۶۳


۵۲-پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

اَوَّلُ ما یوضَعُ فى میزانِ الْعَبْدِ یَوْمَ الْقیامَهِ حُسْنُ خُلْقِهِ؛

نخستین چیزى که روز قیامت در ترازوى اعمال بنده گذاشته می‏شود، اخلاق خوب اوست.

قرب الإسناد(ط-الحدیثه) ص ۴۶، ح ۱۴۹


۵۳- امام على علیه السلام:

 

مَنْ ساءَ خُلْقُهُ مَلَّهُ اَهْلُهُ؛

هر کس بد اخلاق باشد، خانواده ‏اش از او دلتنگ و خسته میشوند.

تحف العقول ص ۲۱۴ – تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۲۶۴ ، ح ۵۷۱۵


۵۴- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

إنَّکُم لَن تَسَعوا النّاسَ بِأموالِکُم فَسَعوهُم بِأخلاقِکُم؛

شما با دارایی خود نمی توانید دل همه مردم را بدست آورید پس دلشان را با اخلاقتان به دست آورید.

امالی(صدوق) ص ۱۲ – من لا یحضره الفقیه ج ۴ ، ص ۳۹۴ ، ح ۵۸۳۹


۵۵- امام على علیه السلام:

 

مَن أصلَحَ أمرَ آخِرَتِهِ أصلَحَ اللَّهُ أمرَ دُنیاهُ؛

کسى که کار آخرتش را سامان دهد، خداوند کار دنیایش را سامان می ‏دهد.

عده الداعی ص ۲۳۰


۵۶- کدام کار ،خیر است؟

لا خَیرَ فی لَذَّهٍ تُعقِبُ نَدَماً.

در لذّتى که پشیمانى به دنبال دارد، خیرى نیست.

 

تحف العقول ص ۸۵


۵۷- امام صادق علیه السلام:

 

کُونُوا دُعَاهَ النَّاسِ بِأَعْمَالِکُم‏

 

مردم را با رفتارتان [به دین] فرا خوانید.

 

قرب الاسناد(ط-الحدیثه) ص ۷۷


۵۸- پیامبر صلى الله علیه و آله:

 

مَن اَحزَنَ مُومِناً، ثُمَّ أعطاهُ الدُّنیا لَم یَکُن ذَلِکَ کَفّارَتَهُ وَ لَم یُوجَر عَلَیهِ.

 

هر که مومنی را اندوهگین کند و در مقابل همه دنیا را به او بدهد، کفاره گناه او نبوده و پاداشی بر کارش نمی گیرد.

 

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج ۹ ، ص ۹۹ ، ح ۱۰۳۳۶


۵۹- امام صادق علیه السلام:

 

إنَّ سُوءَ الخُلُقِ لِیُفسِدُ العَمَلَ کَمَا یُفسِدُ الخَلُّ العَسَلَ

 

بد اخلاقی عمل را تباه می کند، همانند سرکه، که عسل را فاسد می کند.

 

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۳۲۱


۶۰-امام صادق علیه السلام:

 

مَا یَقدَمُ المُومِنُ عَلَی اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِعَمَلٍ بَعدَ الفَرَائِضِ أحَبَ إلَی اللهِ تَعَالَی مِن أن یَسَعَ النَّاسَ بِخُلُقِهِ.

 

مومن بعد از واجبات، نزد خداوی عز و جل کاری محبوب تر از این نیاورد که از اخلاق او در راحتی و آسایش باشند.

 

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۱۰۰


۶۱- امام صادق علیه السلام:

 

إنَّ صَاحِبَ الخُلُقِ الحَسَنِ لَهُ مِثلُ أجرِ الصّائِمِ القائِمِ.

 

آن که اخلاق نیکو دارد، او را پاداش انسان روزه دار شب زنده دار است.

 

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۱۰۰


۶۲- امام صادق علیه السلام:

 

ثُلاثَ مَن أَتَی اللهَ بِوَاحِدَهٍ مِنهُنَّ أوجَبَ اللهُ لَهُ الجَنَّهَ: الإنفاقُ مِن إقتارٍ وَ البِشرُ لِجَمیعِ العَالَمِ وَ الإنصافُ مِن نَفسِهِ.

 

سه خصلت است که اگر کسی با یکی از آنها نزد خدا رود، خداوند بهشت را بر او واجب گرداند: انفاق کردن با وجود تنگدستی، گشاده رویی با همگان، منصفانه برخورد کردن با دیگران.

 

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۱۰۳


منبع : شهید آوینی old.aviny.com

احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار “جامع الاحادیث نور” بازبینی شده اند.


دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سلامت زنان