چگونه به کودکمان رفتار مودبانه بیاموزیم؟ - سلامت زنان
سلامت نسل ها

چگونه به کودکمان رفتار مودبانه بیاموزیم؟

آموزش رفتار مودبانه به کودک

آموزش رفتار مودبانه به کودک


آموزش اصطلاحات و رفتار مؤدبانه به کودکان، نشانه‌ی برخورد عاقلانه‌ی والدین با آن‌هاست. گاهی اوقات فکر می‌کنیم که برخوردهای مؤدبانه را به فرزندمان آموخته‌ایم ولی مجبوریم بار دیگر از ابتدا آغاز کنیم.

تکرار و تذکر

 

توجه داشته باشید که یادگیری کودکان از طریق تکرار و تذکر امکان پذیر است لذا، اگر قصد تربیت فرزندتان را دارید، نباید از تکرار و تذکر خسته و ناامید شوید. رفتارهای مؤدبانه شامل رعایت احترام والدین، آموزگاران، دوستان و بستگان است که در این صورت، همه‌ی اطرافیان رفتار مۆدبانه‌ی فرزندتان را خواهند ستود. رفتار مؤدبانه، طیفی گسترده از برخوردها را شامل می‌شود که از «لطفاً» و «متشکرم» تا دست نزدن به کیک تولد قبل از بریدن آن، تعارف کردن به دیگران، مصرف کردن غذایی که به آن دست زده‌ایم و یا اجازه گرفتن برای برخی فعالیت‌ها ادامه دارد.

 

جلب همکاری کودک

 

آموزش برخوردهای مۆدبانه به کودکان، گونه‌ای از تربیت است که به نوع کاری که برای آنها انجام می دهید بستگی ندارد، بلکه به چگونگی جلب همکاری آنها وابسته است.

آدل فابر و الن مازلیش، پنج روش کلیدی برای جلب همکاری کودکان تعیین کرده‌اند:

 

1. توضیح دادن درباره ی رفتاری که مشاهده می‌کنید.

2. دادن اطلاعات.

3. از یک کلمه برای یادآوری استفاده کنید.

4. صحبت کردن درباره ی احساساتی که دارید.

5. یادداشت برداشتن برای جلوگیری از فراموش کرد مواردی در آینده.

 

در اینجا به موردی می پردازیم که کاربرد عوامل یاد شده را روشن می سازد. به جای این که بگویید «چند بار باید به تو بگویم که به این شیرینی ها دست نزن؟» نخست رفتاری را که انتظار دارید به طور مختصر بیان کنید:

«اولین تکه ی شیرینی را که دست زدی بردار»، دوم، اطلاعاتی به او بدهید و بگویید دست او ممکن است آلوده باشد، لذا با مصرف کردن کیکی که دست زده است، از گسترش آلودگی جلوگیری خواهد کرد. درباره ی میکروب توضیح زیادی ندهید بلکه روی با ملاحظه بودن تأکید داشته باشد. یادآوری و تذکر این موارد باید قبل از وقوع حادثه باشد. سوم، از یک کلمه برای یادآوری استفاده کنید و بگویید «شیرینی». چهارم، درباره ی احساساتی که دارید صحبت کنید و بگویید «من دوست ندارم که تو به همه ی شیرینی ها دست بزنی».

 

فابر و مازلیش تأکید دارند که برخورد را باید با بیان انتظارات خود آغاز کنید

 

این روش در مورد کودکانی که سن بیشتری دارند بسیار مۆثر است. بگویید: «من انتظار دارم که تو به همه ی شیرینی های این بشقاب دست نزنی».

کودکان در سنین دو تا دو و نیم سالگی می‌آموزند که از واژه های مۆدبانه نظیر «لطفاً»، «متشکر» و «قابلی ندارد» استفاده کنند. کودکان دوساله معمولاً می گویند «من می خواهم» و شما باید به آنها بیاموزید که درخواست خود را به گونه ای مۆدبانه مطرح کنند. این کار ممکن است ماه ها به طول بینجامد و میزان پیشرفت آن به قدرت سخنگویی فرزندتان بستگی دارد.

کودکان در سنین سه تا سه و نیم سالگی می آموزند که رفتارهای مۆدبانه ای همچون دست نزدن به همه‌ی غذاها، منتظر دیگران شدن برای صرف غذا و اجازه گرفتن داشته باشند. آنها متوجه می شوند که چنین رفتارهایی باعث برانگیختن تحسین دیگران خواهد شد. آنها می‌فهمند که اگر رفتاری پسندیده داشته باشند، ما را خوشحال می‌کنند و اگر رفتاری ناشایست داشته باشند، تنبیه می‌شوند و اگر سعی کنند، قادر به یادگیری چیزهای جدید خواهند بود. آنها در واقع نتایج اعمال و رفتارهای خود را درک می کنند.

 

برنامه ریزی

 

رفتارهایی نظیر قطع نکردن صحبت دیگران بسیار اهمیت دارد. آموزش رفتارهای بهتر و مورد پسند، به برنامه ریزی نیاز دارد. انتظار نداشته باشید که فرزندتان بدون کمک شما، رفتاری مۆدبانه داشته باشد. از دوستان او دعوت کنید تا به خانه‌ی شما بیایند و با فرزندتان بازی کنند و در طی بازی کردن، ساعتی را هم برای استراحت آنها تعیین کنید.

اگر می خواهید به خانه ی یکی از بستگان خود بروید که فرزندتان علاقه ای به او ندارد، به او بگویید: «می خواهیم به منزل آن ها برویم، ملاقات ما کمی طولانی خواهد شد. اگر تو به آرامی بازی کنی و حرف های ما را قطع نکنی، وقتی از خانه ی آن ها بیرون آمدیم به پارک خواهیم رفت تا بازی های مورد علاقه ات را انجام دهی».

تعیین جایزه ای معقول برای کودکان، آنها را تشویق می کند تا رفتاری شایسته داشته باشند. ولی قدری منصف باشید و دیداری را که مورد علاقه فرزندتان نیست زیاد طولانی نکنید.

 

نکات کلیدی

 

1. کودکان با مشاهده ی چگونگی برخورد ما با دیگران می توانند طرز برخورد با سایرین را بیاموزند.

 

آیا وقتی چیزی از دستمان افتاد و کسی آن را برداشت و به ما داد، از او تشکر می کنیم؟ آیا از فرزند خود تشکر می کنیم؟ آیا از کلمات مۆدبانه ای نظیر «لطفاً»، «متشکرم» و «قابلی ندارد» استفاده می کنیم؟ آیا وقتی اشتباهی کردیم عذرخواهی می کنیم؟ نحوه‌ی رفتار ما نشان دهنده‌ی ارزش‌ها و فرهنگ ماست.

 

2. آموزش برخوردهای مۆدبانه به کودکان موجب می شود تا ندای وجدان آنها تقویت شود و بتوانند خشم خود را کنترل کنند.

 

3. به فرزندتان بیاموزید بدون این که گفتار دیگران را قطع کند، سخنان خود را اظهار نماید.

 

دکتر بارتون اشمیت در کتاب سلامت کودک شما می گوید: «اگرچه کودکان علاقه دارند حرف بزنند ولی باید بیاموزند هنگامی که فرد دیگری سخن می گوید، منتظر شوند تا سخن او به پایان برسد». دکتر اشمیت توصیه می کند به فرزند خود بگویید: «وقتی صحبت خود را با دوستم به پایان رساندم، به سخنان تو گوش خواهم داد». به او پیشنهاد کنید که سرگرم کاری شود تا صحبت شما خاتمه یابد.

 

4. اگر فرزندتان به درخواست شما توجه نمی کند، برای او مجازات تعیین نمایید.

 

اگر سن فرزندتان از سه سال بیشتر است، نخست به او تذکر بدهید و سپس او را از برخی فعالیت های مورد علاقه اش محروم سازید.

 

5. کودکان باید بیاموزند که اعضای خانواده ی آنها دارای احترام اند.

 

لذا، وقتی مشغول صحبت با تلفن هستند نباید مزاحم مکالمه ی آنها شد. تعیین کردن مقررات صریح و روشن موجب می شود فرزندتان به بازی مشغول شود تا تلفن شما به پایان برسد.

 

6. منصف باشید، به فرزند خود بیاموزید که اگر کاری اضطراری با شما داشت بگوید: «پدر، من به شما احتیاج دارم».

 

گفت و گوی تلفنی طولانی کودکان را تحریک می کند تا سخنان شما را قطع کنند. سعی کنید در مواقعی که فرزندتان خواب یا سرگرم بازی است، گفت و گوهای تلفنی خود را انجام دهید.

 

منبع:

tebyan.net

websavar.ir

 

مطالب مرتبط:

 


دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سلامت زنان