کلرامفنیکل Chloramphenicol (Chloroptic) (اطلاعات دارویی) - سلامت زنان
سلامت نسل ها

کلرامفنیکل Chloramphenicol (Chloroptic) (اطلاعات دارویی)

کلرامفنیکل Chloramphenicol (Chloroptic)

کلرامفنیکل Chloramphenicol (Chloroptic)


نام ژنریک

Chloramphenicol (Systemic)


اشکال دارویی:

Injection, Powder: 1g

Capsule: 250 mg

Suspension: 150 mg/5ml


طبقه‌بندی فارماکولوژیک:

مشتق دی کلرو استیک اسید.


طبقه‌بندی درمانی:

آنتی بیوتیک.


طبقه‌بندی مصرف در بارداری:

رده C


 موارد و مقدار مصرف

 

الف) مننژیت شدید ایجاد شده بوسیله گونه‌های حساس نایسریا مننژیتیدیس، هموفیلوس آنفلوانزا، یا استرپتوکوکوس پنومونیه هنگامی که سفالوسپورینها یا پنی سیلینها منع مصرف داشته باشند. آبسه‌های مغزی، باکتریمی یا سایر عفونتهای شدید.

بزرگسالان و کودکان: از راه تزریق وریدی، مقدار mg/kg/day 100-50، در مقادیر منقسم هر شش ساعت مصرف می‌ شود. حداکثر مقدار مصرف mg/kg/day 100 است.

تنظیم دوز : برای بیماران با کاهش عملکرد کبدی، یک گرم دوز loading، سپس ۵۰۰ میلی گرم هر ۶ ساعت تزریق می‌ شود.

نوزادان و شیرخواران نارس با وزن کمتر از ۲ کیلوگرم یا سن کمتر از ۷ روز: از راه تزریق وریدی، مقدار mg/kg/day 25 مصرف می‌ شود.

نوزادان با وزن بیش از ۲ کیلوگرم و سن ۷ روز و بالاتر: mg/kg 25 هر ۱۲ ساعت به صورت تزریق وریدی، جهت درمان مننژیت حتماً باید دارو به صورت وریدی تزریق گردد.

 

ب) تب تیفوئید.

بزرگسالان و کودکان : mg/kg 50 روزانه در دوزهای منقسم هر ۶ ساعت برای ۱۴-۱۵ روز.



فارماکوکینتیک

جذب: غلظت سرمی کلرامفنیکل بعد از تزریق وریدی آن در بیماران مختلف بسیار متفاوت است و به متابولیسم دارو در بیماران بستگی دارد.

پخش: در اکثر مایعات و بافتهای بدن، مانند مایع مغزی ـ نخاعی (CSF)، کبد و کلیه‌ها به طور گسترده انتشار می‌ یابد. از جفت به راحتی عبور می‌ کند.

حدود ۶۰-۵۰ درصد به پروتئینهای پلاسما پیوند می‌ یابد.

متابولیسم: عمدتاً به وسیله گلوکورونیل ترانسفراز در کبد به متابولیتهای غیر فعال متابولیزه می‌ شود.

دفع: حدود ۱۲-۸ درصد به صورت تغییر نیافته از طریق کلیه‌ها و باقیمانده آن، به صورت متابولیتهای غیر فعال دفع می‌ شود. نیمه عمر پلاسمایی این دارو حدود ۵/۴-۵/۱ ساعت در بزرگسالان دارای عملکرد طبیعی کلیه و کبد است. نیمه عمر پلاسمایی در بیماران مبتلا به عیب کار کبد طولانی می‌ شود. با همودیالیز صفاقی نمی‌ توان مقدار قابل توجهی از دارو را از بدن خارج کرد. غلظت پلاسمایی کلرامفنیکل بعد از تزریق وریدی آن در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی، ممکن است افزایش یابد.


عوارض جانبی

 

اعصاب مرکزی:

سردرد، افسردگی خفیف، اغتشاش شعور، ‌هذیان، ‌نوروپاتی محیطی (با مصرف طولانی مدت).

 

چشم، حلق:

فیبروز چشمی در بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک، التهاب زبان.

 

دستگاه گوارش:

تهوع، استفراغ، التهاب مخاط دهان، ‌اسهال، آنتروکولیت.

 

ادراری:

هموگلوبین اوری.

 

پوست :

حساسیت احتمالی در صورت تماس با دارو، خارش، سوزش، کهیر.

 

خون:

آگرانولوسیتوز کم خونی آپلاستیک (این عارضه به مقدار مصرف دارو بستگی ندارد، برگشت ناپذیر و ایدیوپاتیک است)، کم خونی هیپوپلاستیک، ترومبوسیتوپنی (به مقدار مصرف دارو بستگی دارد و برگشت پذیر است).

 

متابولیک:

سندرم نوزاد خاکستری (اتساع شکم ، سیانوز خاکستری، کلاپس وازوموتور، دیسترس تنفسی و مرگ در مدت چند ساعت از شروع علائم)، اسیدوز لاکتیک.

 

سایر عوارض:

واکنشهای ناشی از حساسیت مفرط (تب، بثورات پوستی، کهیر، آنافیلاکسی)، آنژیوادم.


تداخل دارویی

در صورت مصرف همزمان با تولبوتامید، فنی توئین، کلرپروپامید، فنوباربیتال و سیکلوفسفامید، متابولیسم کبدی این داروها به علت مهار فعالیت آنزیمهای میکروزومی کبد توسط کلرامفنیکل، مهار می‌ شود. در نتیجه، نیمه عمر پلاسمایی این داروها طولانی می‌ شود و احتمال مسمومیت با آنها افزایش می‌ یابد. از مصرف توام خودداری شود.

در صورت مصرف همزمان با پنی سیلین، ممکن است اثرات باکتری کش پنی سیلین خنثی شود. بهتر است پنی سیلین ۱ ساعت (یا بیشتر) قبل از کلرامفنیکل مصرف شود.

استفاده توام با سولفونیل اوره‌ها می‌تواند هیپوگلایسمی ناشی از آنها را تشدید کند قند خون بیمار چک شود.

استفاده توام با وارفارین باعث افزایش اثر ضد انعقادی وارفارین می‌ شود. PT و INR بیمار چک شود.

مصرف همزمان با املاح آهن، اسیدفولیک و ویتامین B12، پاسخ هماتولوژیک بدن به این داروها را کاهش می‌ دهد.


موارد منع مصرف و احتیاط

موارد احتیاط: شیرخواران، اختلال کار کلیه یا کبد، پورفیری حاد متناوب یا کمبود گلوکز -۶- فسفات دهیدروژناز (G6PD). دیسکرازیهای خونی کشنده و خطرناک می‌تواند پس از دوره درمان کوتاه یا طولانی مدت ایجاد شود.

هنگامی که داروهایی با عوارض کمتر قابل استفاده هستند، بهتر است از این دارو استفاده نشود. استفاده طولانی مدت آن می‌ تواند منجر به ایجاد عفونت ثانویه نیز بشود.


اثر بر آزمایشهای تشخیصی

مصرف کلرامفنیکل طی انجام آزمون بنتی رومید برای ارزیابی عملکرد لوزالمعده، موجب افزایش کاذب اسید پارا آمینوبنزوییک (PABA) در ادرار می‌ شود.

درمان با کلرامفنیکل موجب بروز پاسخ مثبت کاذب در آن دسته از آزمونهای گلوکز ادرار می‌ شود که با استفاده از سولفات مس (Clinitest) انجام می‌ گیرند.

کاهش تعداد گلبولهای سفید، پلاکتها و گلبولهای قرمز در خون و احتمالاً در مغز استخوان با مصرف این دارو بروز می‌ کند.


مسمومیت و درمان

تظاهرات بالینی: از راه تزریقی، شامل کم خونی و اسیدوز متابولیک و به دنبال آن، کمی فشار خون، کاهش غیر طبیعی حرارت بدن، نفخ شکمی و احتمالاً مرگ خواهد بود. از راه خوراکی ، شامل تهوع، استفراغ و اسهال است.

درمان: شامل اقدامات حمایتی و درمان علامتی است. کلرامفنیکل را می‌ توان با پرفوزیون خونی ذغال فعال از بدن خارج کرد.


سایر اطلاعات

 

ملاحظات اختصاصی

آزمونهای مربوط به کشت و حساسیت به دارو را می‌ توان به طور همزمان با مصرف اولین نوبت دارو انجام داده و بعد از آن، برحسب نیاز ادامه داد.

به علت شدت عوارض جانبی کلرامفنیکل، مصرف این دارو باید تنها به عفونتهای شدید محدود شود.

اگرچه دارو قابل تزریق عضلانی نیز هست، اما تزریق وریدی دارو، روش ارجح تزریق آن است. غلظت پیک دارو mcg/ml 20-10 و غلظت حداقل آن باید در محدوده mcg/ml 10-5 باشد. هر گرم کلرمایستین شامل ۲۵/۲ mEq 25/2 سدیم می‌ باشد.

برای تهیه محلول تزریقی، باید مقدار ۱۰ میلی لیتر آب استریل تزریقی به ویال حاوی یک گرم کلرامفنیکل افزود. محلول حاصل حاوی mg/ml 100 کلرامفنیکل خواهد بود. محلول تهیه شده به مدت ۳۰ روز در دمای اتاق پایدار می‌ ماند، ولی توصیه می‌ شود که این محلول در یخچال نگهداری شود. از مصرف محلولهای کدر باید خودداری کرد. تزریق وریدی باید به آهستگی و طی مدت حداقل یک دقیقه صورت گیرد. محل تزریق از نظر بروز علائم فلبیت و تحریک هر روز بررسی گردد.

شمارش کامل سلولهای خون، پلاکتها و گلبول قرمز و همچنین، غلظت سرمی آهن قبل از شروع درمان و هر دو روز یک بار طی درمان پیگیری شود. در صورت وجود کم خونی، رتیکولوسیتوپنی، لکوپنی یا ترومبوسیتوپنی، باید مصرف دارو فوراً قطع گردد.

باید همواره مراقب علائم و نشانه‌های عفونت ثانویه ناشی از ارگانیسمهای غیرحساس بود.

 

نکات قابل توصیه به بیمار

شکل خوراکی این دارو را با معده خالی، یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف کنید (ولی در صورت بروز عوارض گوارشی، دارو را همراه با غذا مصرف کنید).

در صورت بروز هر نوع عوارض جانبی، بخصوص تهوع، استفراغ، اسهال، خونریزی، تب، اغتشاش شعور، گلو درد یا ایجاد زخم در دهان، به پزشک اطلاع دهید.

دوره درمان را حتی بعد از احساس بهبودی کامل کنید.

مصرف در سالمندان: این دارو در بیماران سالخورده‌ای که مبتلا به عیب کار کبد هستند، ‌باید با احتیاط تجویز شود.

مصرف در کودکان: مصرف این دارو در کودکان کوچکتر از دو سال، به علت خطر بروز سندرم خاکستری، باید با احتیاط صورت گیرد (هر چند در اغلب موارد، این سندرم طی ۴۸ ساعت بعد از تولد بروز می‌ کند). نیمه عمر کلرامفنیکل در نوزادان طولانی است و مقدار مصرف باید تنظیم شود.

مصرف در شیردهی: مقدار کمی از دارو در شیر مادر ترشح می‌ شود و خطر کاهش فعالیت مغز استخوان و بروز سندرم خاکستری در نوزادان وجود دارد. قطع شیردهی در دوران درمان با کلرامفنیکل توصیه می‌ شود.


این مطلب جهت افزایش آگاهی شماست و جایگزین مراجعه به پزشک نمی باشد . تجویز و تعیین دوز دارو به عهده پزشک معالج است . سایت سلامت زنان هیچگونه مسئولیتی در خصوص مصرف خودسرانه دارو و عوارض احتمالی آن ندارد.


منبع : سازمان غذا و دارو

وب سایت دارونما darunama.com


مطالب مرتبط :


دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سلامت زنان